İSLAMİYET ÖNCESİ VE İSLAMİYET SONRASI TARİHTE TÜRK DESTANLARI Türk destanları, Türk milletinin tarih boyunca yaşadığı göç, savaş, türeyiş v...
İSLAMİYET ÖNCESİ VE İSLAMİYET SONRASI TARİHTE TÜRK DESTANLARI
Türk destanları, Türk milletinin tarih boyunca yaşadığı göç, savaş, türeyiş ve inanç değişimlerini sözlü olarak kuşaktan kuşağa aktaran, İslamiyet Öncesi ve İslamiyet Sonrası olmak üzere iki ana döneme ayrılan en köklü kültür miraslarındandır
İslamiyet Öncesi Türk Destanları
Türklerin henüz İslam dinini benimsemediği, Gök Tanrı inancının ve mitolojik ögelerin (kurt, ışık, ağaç) ön planda olduğu dönem anlatılarıdır.
Altay - Yakut DönemiYaratılış Destanı: Dünyanın yaratılışını ve iyilik-kötülük mücadelesini konu alan en eski Türk destanlarındandır.
Saka (İskit) DönemiAlp Er Tunga Destanı:
saka hükümdarı Alp Er Tunga'nın İranlılarla (Persler) yaptığı savaşları ve kahramanlıklarını anlatır.
Şu Destanı: Saka hükümdarı Şu'nun, Büyük İskender'in Asya seferi sırasındaki mücadelelerini ve Türk boylarının kökenini işler
Hun - Oğuz DönemiOğuz Kağan Destanı: Hun hükümdarı Mete Han olduğu düşünülen Oğuz Kağan'ın hayatını, Türk birliğini kurmasını ve ülkeyi oğulları arasında paylaştırmasını anlatır
.Attila Destanı: Batı Hun İmparatoru Attila'nın Avrupa'da gerçekleştirdiği fetihleri ve kahramanlıkları konu alır
.Göktürk DönemiBozkurt Destanı: Savaşta yok olma eşiğine gelen Türklerin, dişi bir kurt (Asena) sayesinde yeniden türeyip çoğalmasını anlatır.
Ergenekon Destanı: Düşmanlarından kaçarak sığındıkları demir dağlarla çevrili Ergenekon vadisinde çoğalan Türklerin, dağı eriterek oradan çıkışını ve özgürlük mücadelesini işler.
Uygur DönemiTüreyiş Destanı: Uygur hakanının kızlarını tanrısal bir kurtla evlendirmesi sonucu Uygur soyunun yeniden çoğalmasını anlatır.Göç Destanı: Kutsal "Yada Taşı"nın Çinlilere verilmesi üzerine ülkeye çöken uğursuzluk ve ardından gelen büyük göç zorunluluğunu konu alır.
İslamiyet Sonrası Türk DestanlarıTürklerin İslamiyet'i kabul etmesinden sonra ortaya çıkan, cihat, gaza ve yeni coğrafyalardaki yurt edinme mücadelelerini anlatan destanlardır.
Karahanlı DönemiSaltuk Buğra Han Destanı: İslamiyet'i resmi din olarak kabul eden ilk Türk hükümdarı Saltuk Buğra Han'ın din uğruna yaptığı mücadeleleri anlatır
Kazak - Kırgız DönemiManas Destanı: Kırgızların Çinliler ve Kalmuklarla olan mücadelelerini anlatan, 500.000 mısrayı aşan uzunluğuyla dünyanın en uzun destanı unvanına sahip eserdir.
Türk - Moğol DönemiCengiz Han Destanı (Cengizname): Cengiz Han'ın soyunu, fetihlerini ve hayatını Türk-Moğol ortak kültür penceresinden işler.
Tatar - Kırım DönemiTimur ve Edige Destanları: Altın Orda Devleti'nin dağılış dönemi olaylarını ve bu süreçteki tarihi liderlerin mücadelelerini anlatır.
Selçuklu - Beylikler ve Osmanlı DönemiBattal Gazi Destanı: Emevî-Bizans savaşlarında ünlenen ancak Türkler tarafından sahiplenilip İslam kahramanına dönüştürülen Seyyid Battal Gazi'nin maceralarıdır.
Danişmend Gazi Destanı: Anadolu'nun fethini ve burada kurulan ilk Türk beyliklerinin Hristiyanlarla mücadelesini konu alır.
Köroğlu Destanı: Bolu Beyi'nin zulmüne karşı dağlara çıkan ve halkın adaleti haline gelen Köroğlu'nun (Ruşen Ali) hikayesidir.
COMMENTS